Blog

Pamiętaj, że pragnienie domaga się osiągnięcia tego, czego pragniesz, a niechęć – uniknięcia tego, czego nie chcesz. Kto nie osiąga przedmiotu swoich pragnień – jest rozczarowany, a kto napotyka to, czego unika – jest nieszczęśliwy. Jeśli więc unikasz tylko tych nieprzyjemnych rzeczy, które zależą od ciebie – nigdy nie napotkasz tego, czego unikasz. Ale jeśli unikasz choroby, śmierci czy ubóstwa – będziesz nieszczęśliwy. Usuń więc nastawienie unikania od wszystkich rzeczy, które nie są w twojej mocy, i zastosuj je do rzeczy niepożądanych, które są w twojej mocy.

A co do pragnienia – na razie całkowicie je powstrzymaj. Bo jeśli pragniesz czegoś, co nie jest w twojej mocy, z konieczności spotkasz rozczarowanie. A tych rzeczy w twojej mocy, które słusznie można pragnąć, jeszcze nie jesteś pewien. Tam gdzie praktycznie musisz coś osiągnąć lub czegoś uniknąć, rób to z rozwagą, łagodnością i umiarem.

Źródło: „Encheiridion”, Epiktet, tłumaczenie: Senvido (senvido.net/ench)

Są rzeczy, które są w naszej mocy, i są rzeczy, które są poza naszą mocą. W naszej mocy są: opinie, dążenia, pragnienia, unikanie – jednym słowem wszystko, co jest naszym własnym działaniem. Poza naszą mocą są: ciało, majątek, reputacja, stanowiska – jednym słowem wszystko, co nie jest naszym własnym działaniem.

Rzeczy w naszej mocy są z natury wolne, nieskrępowane, bez przeszkód. Te poza naszą mocą są słabe, zależne, ograniczone i należą do innych. Pamiętaj więc: jeśli będziesz uważał rzeczy z natury zależne za wolne, a to co obce za swoje własne – będziesz napotykał przeszkody, będziesz narzekał, będziesz nieszczęśliwy i będziesz obwiniał zarówno bogów, jak i ludzi. Ale jeśli będziesz brał za swoje tylko to, co naprawdę twoje, a to co należy do innych będziesz traktował dokładnie tak, jak jest – cudzym – nikt nigdy cię nie zmusi do czegoś, nikt cię nie powstrzyma, nie będziesz nikogo obwiniał, nie będziesz nikogo oskarżał, nie zrobisz niczego wbrew swojej woli, nikt ci nie zaszkodzi, nie będziesz miał wroga i nic złego ci się nie przytrafi.

Dążąc do tak wielkich rzeczy, pamiętaj, że nie możesz angażować się w nie połowicznie – musisz całkowicie zostawić jedne sprawy, a inne na razie odłożyć. Jeśli chcesz mieć i tamto, i posiadać władzę i bogactwo – możesz przegapić te drugie, goniąc za pierwszymi, a na pewno stracisz to, co jedyne daje szczęście i wolność.

Staraj się więc od razu być w stanie powiedzieć każdemu nieprzyjemnemu wrażeniu: „Jesteś tylko wrażeniem, a wcale nie rzeczą, za którą się podajesz”. Potem zbadaj je według zasad, które posiadasz, przede wszystkim według tej: czy dotyczy rzeczy w twojej mocy, czy poza nią. A jeśli dotyczy czegoś poza twoją mocą, bądź gotów powiedzieć: „To mnie nie dotyczy”.

Źródło: „Encheiridion”, Epiktet, tłumaczenie: Senvido (senvido.net/ench)