Encheiridion, rozdział 12

Jeśli chcesz się rozwijać, porzuć takie rozumowania: „Jeśli zaniedbam swoje sprawy, nie będę miał z czego żyć” czy „Jeśli nie ukarzę sługi, będzie do niczego”. Lepiej umrzeć z głodu, wolnym od smutku i strachu, niż żyć w dostatku, ale w niepokoju. Lepiej, żeby twój sługa był zły, niż ty nieszczęśliwy.

Zacznij więc od drobnych rzeczy. Rozlało się trochę oliwy? Ukradli trochę wina? Powiedz sobie: „To cena za spokój i równowagę – nic nie dostaje się za darmo”. A gdy wołasz sługę, pomyśl, że może nie przyjść, a jeśli przyjdzie, może nie zrobić tego, czego chcesz. Ale nie jest wcale wskazane dla niego – a bardzo niewskazane dla ciebie – żeby to było w jego mocy cię zdenerwować.

Źródło: „Encheiridion”, Epiktet, tłumaczenie: Senvido (senvido.net/ench)

Encheiridion, rozdział 11

Nigdy nie mów o niczym: „Straciłem to”, ale „Oddałem to”. Umarło ci dziecko? Zostało oddane. Umarła ci żona? Została oddana. Zabrano ci majątek? I to też zostało oddane. „Ale zabrał go zły człowiek!” Cóż cię to obchodzi, przez czyje ręce Ten, który dał, upomniał się o swoje? Dopóki ci pozwala to posiadać, traktuj to jako coś nie swojego – tak jak podróżni traktują oberżę.

Źródło: „Encheiridion”, Epiktet, tłumaczenie: Senvido (senvido.net/ench)

Encheiridion, rozdział 10

Przy każdej sytuacji pamiętaj, żeby zwrócić się ku sobie i zapytać, jaką zdolność posiadasz, by sobie z nią poradzić. Jeśli widzisz piękną osobę, znajdziesz powściągliwość jako potrzebną zdolność. Jeśli przychodzi ból, wtedy potrzebna jest wytrzymałość. Jeśli ktoś cię obraża, wtedy cierpliwość. A gdy się do tego przyzwyczaisz, wrażenia życiowe cię nie przytłoczą.

Źródło: „Encheiridion”, Epiktet, tłumaczenie: Senvido (senvido.net/ench)

Encheiridion, rozdział 9

Choroba jest przeszkodą dla ciała, ale nie dla woli – chyba że sama tego zechce. Utykanie jest przeszkodą dla nogi, ale nie dla woli. Mów sobie to samo przy każdej sytuacji, która cię spotyka. Odkryjesz wtedy, że jest ona przeszkodą dla czegoś innego, ale nie dla ciebie samego.

Źródło: „Encheiridion”, Epiktet, tłumaczenie: Senvido (senvido.net/ench)

Encheiridion, rozdział 7

Jak podczas podróży morskiej, gdy statek stoi na kotwicy, możesz zejść na brzeg po wodę i po drodze zbierać muszelki lub trufle – ale twoje myśli powinny być zwrócone ku statkowi i musisz być stale czujny, żeby kapitan nie zawołał. A jeśli zawołał, musisz zostawić wszystko, żeby nie być wciągniętym na pokład związanym jak owca. Tak samo w życiu: jeśli zamiast muszelki czy trufla dostaniesz żonę czy dziecko – nic złego. Ale jeśli kapitan zawołał, biegnij do statku, zostaw to wszystko i nigdy się nie oglądaj. A jeśli jesteś stary, w ogóle nie odchodź daleko od statku, żeby gdy cię wezwą, nie okazało się, że cię brakuje.

Źródło: „Encheiridion”, Epiktet, tłumaczenie: Senvido (senvido.net/ench)

Encheiridion, rozdział 6

Nie pysznij się żadną doskonałością, która nie jest twoja. Gdyby koń mówił z dumą: „Jestem piękny” – można by to znieść. Ale gdy ty mówisz z dumą: „Mam pięknego konia”, wiedz, że chełpisz się jedynie zasługą konia. Co więc jest naprawdę twoje? Sposób posługiwania się wrażeniami. Kiedy będziesz w zgodzie z naturą w tym względzie, wtedy będziesz miał powód do dumy – bo będziesz dumny z czegoś, co naprawdę twoje.

Źródło: „Encheiridion”, Epiktet, tłumaczenie: Senvido (senvido.net/ench)

Encheiridion, rozdział 5

Ludzi nie niepokoją same rzeczy, ale poglądy na te rzeczy. Śmierć na przykład nie jest niczym strasznym – inaczej wydawałaby się straszna Sokratesowi. Strach tkwi w naszym przekonaniu, że śmierć jest straszna. Kiedy więc coś nas powstrzymuje, niepokoi lub smuci, nigdy nie obwiniajmy innych, ale siebie samych – to znaczy nasze własne poglądy. Obwinianie innych za swoje nieszczęścia to cecha człowieka nieuświadomionego. Obwinianie siebie to cecha człowieka rozpoczynającego naukę. A nieobwinianie ani innych, ani siebie to cecha człowieka w pełni dojrzałego.

Źródło: „Encheiridion”, Epiktet, tłumaczenie: Senvido (senvido.net/ench)

Encheiridion, rozdział 4

Gdy zabierasz się do jakiegoś działania, przypomnij sobie, jakiej jest ono natury. Jeśli idziesz do łaźni, wyobraź sobie to, co zazwyczaj dzieje się w łaźni: jedni rozlewają wodę, inni się popychają, jeszcze inni przeklinają, a niektórzy kradną. Tak bezpieczniej podejmiesz to działanie, jeśli powiesz sobie: „Chcę się wykąpać i zachować moją wolę w zgodzie z naturą”. I tak samo w każdym innym działaniu. Bo wtedy, jeśli pojawi się jakaś przeszkoda w kąpieli, będziesz mógł powiedzieć: „Nie tylko kąpać się chciałem, ale też zachować swoją wolę w zgodzie z naturą – a nie zachowam jej, jeśli będę zły na to, co się dzieje”.

Źródło: „Encheiridion”, Epiktet, tłumaczenie: Senvido (senvido.net/ench)

Encheiridion, rozdział 3

W odniesieniu do wszystkiego, co sprawia ci przyjemność, jest użyteczne lub co kochasz, przypominaj sobie, jakiej jest natury – zaczynając od najdrobniejszych rzeczy. Jeśli lubisz jakiś kubek – powiedz sobie: „Lubię kubek”. Bo wtedy, gdy się rozbije, zniesiesz to spokojnie. Gdy przytulasz dziecko lub żonę, powiedz sobie, że przytulasz istotę śmiertelną – i wtedy, jeśli któreś z nich umrze, będziesz mógł to znieść.

Źródło: „Encheiridion”, Epiktet, tłumaczenie: Senvido (senvido.net/ench)